Rét đầu mùa Hà Nội – Nguyễn Hoàng Hiệp

Lúc nhỏ, tôi đã từng nhiều lần đi chơi tại thủ đô. Nhưng Hà Nội vẫn thật xa lạ với một đứa sinh viên năm nhất lơ ngơ và lóng ngóng. Thành phố ngàn năm văn vật đang dần khoác lên manh áo sầm uất với những chiếc cúc lộng lẫy, xa hoa.

Chợt, một chiều Hà nội trở rét, lặng nhìn hồ Gươm sóng gợn lăn tăn, tôi đã thấy một Hà Nội rất sâu, một Hà Nội trong trẻo như tâm hồn đứa trẻ ngây ngô buổi nào.

Tạm rời xa những con đường sửa sang dang dở, tạm rời xa những ngõ phố chật kín người qua, tôi đứng lặng bên bờ hồ, nhìn sâu vào tháp Rùa lờ mờ trong sương. Còn kia, thân thuộc quá, cái dáng “cong cong như con tôm” của cầu Thê Húc mà tôi đã biết tới lần đầu qua bài tập đọc ở tiểu học.

Cây cầu ấy đã từng choáng ngợp trong đôi mắt của một đứa trẻ mười tuổi. Giờ đây, thằng bé ấy không còn nhỏ để trầm trồ trước cây cầu ấy nữa. Vậy mà, ẩn khuất trong sương, cái dáng cong cong kia, chao ôi, vẫn làm tim ai xốn xang. Tôi thấy vừa lạ vừa quen, say trong bảng lảng chiều những kỉ niệm khó phai, vừa nôn nao điều gì thật khó tả, đành chụp vội tháp Rùa trong sương và rảo bước về phía phố cổ.

Thật như là một sự lẩn tránh!

Cơn mưa chẳng biết đến có đúng lúc không, nghe trong tiếng mưa đông có tiếng thỏ thẻ gì hơi tê tái. Những cái tên của một thời vang bóng, ôi ba mươi sáu phố phường. Những con phố ngắn và chằng nối lên thân nhau. Ngã ba. Ngã tư. Ngõ. Hẻm. Chật những dòng xe và dòng người. Quán hàng ngả nghiêng. Người cười. Người thản nhiên. Người trầm tư nhìn ra phố. Mưa giăng trên lối phố như tơ sợi và những con phố thì như khung cửi.

Lạc. Hầm đi bộ ở Ngã Tư Sở, tôi cũng đã lạc. Nhưng lạc ở phố cổ mới thật sự là lạc. Lạc trong cái kiêu kì còn vương vất của kinh đô xưa. Lạc giữa sầm uất và trầm mặc, giữa quá khứ và hiện tại. Tôi bước chênh vênh trên vỉa hè đã lát gạch đen rất châu Âu. Kìa, thế mà vòng vèo một hồi, lại ra hồ Gươm. Mưa như nặng hạt hơn…

Nghĩ thấu đáo trong từng hạt mưa, thấy Hà Nội mùa này sao buồn quá. Mà nỗi buồn đôi khi chẳng cần một sự lý giải cặn kẽ nào. Tự nhiên buồn. Vậy thôi. Chợt mông lung trong tâm trí, tôi nghĩ tới khu chợ Nghĩa Tân lúc nào cũng nườm nượp hàng quán, mùi những thức quà thơm ngon bao giờ cũng làm cồn cào bao tử… liệu chiều mưa này có buồn không? Hay đường Thanh Niên có cái buồn Tây Hồ gợn sóng? Phủ Tây Hồ chắc cũng đang vút hồn lên phách theo sương khói? Cầu Long Biên có đang trầm tư ngắm con sông Nhị Hà mùa nước cạn? Rồi mạn Giáp Bát, Thanh Xuân, Hà Đông… nơi mà lúc nào cũng rầm rập, rầm rập; những Nguyễn Trãi, Khuất Duy Tiến… đông đúc là vậy, chiều nay có buồn không?

Thế là giữa sự chật hẹp của phố phường, tôi vẫn thấy tôi thật nhỏ bé.

Ồ! Một du khách nước ngoài…

“Hello, excuse me…” (Xin chào, xin lỗi cho hỏi…)

Rồi họ đi. Lại thấy mình thật nhỏ bé. Thế giới ngoài kia rộng lớn quá và tri thức là biển cả mênh mông. Tôi đang bơi giữa nó, giữa mùa đông lạnh giá.

Mùa đông để miên man. Mùa đông để Hà Nội buồn. Nhưng có lẽ cũng để ta yêu hơn thủ đô. Cái rét xiết lại những tháng ngày nắng rám trái bòng, phố phường cứ gắt gao thở nóng và bụi. Nó cho thủ đô thảnh thơi chút đỉnh, dẫu ngoài kia sự ồn ã và náo nhiệt vẫn như tiếng nhạc xập xình của thập niên 90.

Rồi lại đi và lần này phải hỏi. Thấy yêu mến những con người Hà Thành biết bao. Tôi không thật bi quan như nhiều người cho rằng Hà Nội mất gốc Hà Nội rồi. Ở đâu đó, dẫu là dân tứ xứ tới đây, một nét rất Tràng An vẫn thấp thoáng trên từng nụ cười, ánh mắt của bao người Hà Nội. Xin cho tôi gọi họ là người Hà Nội. Họ đang tiếp tục vẽ nên sắc màu mới cho thủ đô ngàn năm văn vật.

Miên man suy nghĩ và đôi chân chưa dừng. Trên đầu, bầu trời như đổ sầm xuống. Chiều nặng nề về tối. Mây quẩn quẩn như hậm hực gì. Và tối. Đèn. Chỉ còn đèn là vàng, đỏ, trắng, xanh khắp lối phố. Người vẫn ngồi. Người vẫn đi. Người vẫn nhìn ra phố trầm tư…

Thế nào lạc vào ngõ Gia Ngư, chợ Hàng Bè xưa. Bánh trôi Tàu. Bà chủ quán niềm nở. Hơi gừng tỏa lan trong không khí lạnh, thơm không cưỡng nổi. Ôi! Muốn nếm ngay một thìa nước bánh cho ấm dạ.

Lát gừng lênh đênh theo những lời khen của tôi dành cho tài làm bánh của bà chủ. Viên bánh mềm và rất dẻo nhưng chẳng quá dính. Nhâm nhi nó mùa này rất hợp, cảm thấy đầu lưỡi tan nhuyễn mịn màng bột nếp trong vị cay ngọt tinh tế. Viên bánh xinh xinh trong chén, lấy thìa xắn khéo thấy nhân đỗ vàng ươm, ngọt ngọt, lại nhân vừng đen thơm bùi và hơi ngậy…

“Cuộc sống này nhanh lắm con ơi…”

Bỗng câu nói của bà chủ quán làm tôi chạnh lòng. Bát nước cay ngọt cạn dần. Những gì mềm mại và dẻo mịn rồi lại qua. Chẳng mấy chốc mà đến Tết đâu bà nhỉ? Và sau bao nhiêu mùa Tết nữa, tôi lại có thể trở về đây để thưởng thức cho sâu hơn mùa đông Hà Nội?

“Lúc ấy có khi bà đã đi xa lắm cháu à…”

Bà cười. Bà ơi, bà đừng nói vậy…

Xa xôi… mà đâu xa… Bà nói đúng. Có những thứ biến đổi rất nhanh. Có những thứ không thể trở lại. Hà Nội, sẽ là một miền xa xăm chăng?

Đằng kia là đền Ngọc Sơn. Bỗng nhớ tới nhân vật bà Hiền trong “Một người Hà Nội” của nhà văn Nguyễn Khải.

Chợt nhiên tôi cũng muốn ngâm ngợi đôi ba câu “Ông đồ” của nhà thơ Vũ Đình Liên:

“Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?”

Ngoài phố, còn một bác rao tào phớ quàng tạm manh áo mưa, có một cô bán bánh đúc tay thoăn thoắt mà mặt buồn rười rượi, còn cả một bức tranh ngập đầy những gương mặt mưu sinh trong đầu đông giá lạnh…

Và tôi vẫn thấy có cô lao công cần mẫn. Một chú công nhân tan ca, vui vẻ điếu thuốc. Cả những màu áo xanh tình nguyện. Cả những nụ cười hồn nhiên của các em bé mẫu giáo. Cả những vị khách quốc tế dễ mến…

Tác giả: Nguyễn Hoàng Hiệp

Hiền Thơ

Author: Hiền Thơ

Facebook Comments
Đánh giá về bài viết này!